Node.js’te AbortController ile Zaman Aşımı, İptal ve Kaynak Sızıntılarını Önleme

Node.js uygulamalarında performans sorunlarının “gizli” sebeplerinden biri, aslında artık ihtiyaç olmayan işler: kullanıcı sayfadan çıktı ama istek hâlâ devam ediyor, upstream servis geç dönüyor, stream bitmiyor… Sonuç: açık socket’ler, gereksiz CPU, bellek sızıntıları.

Node 18+ ile gelen AbortController, bu problemi “tek bir iptal sinyali” ile çözmek için güçlü bir standart.

1) Temel fikir: Tek sinyal, çok iş

AbortController size bir signal verir. Bu sinyal:

• fetch gibi API’lerde isteği iptal eder
• Event listener’larla kendi kodunuzda iptal akışını tetikler
• Stream’leri sonlandırma/temizleme için kullanılabilir

const controller = new AbortController();
const { signal } = controller;

setTimeout(() => controller.abort(new Error('timeout')), 1500);

signal.addEventListener('abort', () => {
  console.log('İptal edildi:', signal.reason);
});

2) fetch için gerçek bir timeout (Node 18+)

fetch doğası gereği “timeout” parametresi sunmaz. AbortController ile bunu standartlaştırabilirsiniz.

async function fetchWithTimeout(url, { timeoutMs = 2000, ...opts } = {}) {
  const controller = new AbortController();
  const id = setTimeout(() => controller.abort(new Error('Fetch timeout')), timeoutMs);

  try {
    const res = await fetch(url, { ...opts, signal: controller.signal });
    return res;
  } finally {
    clearTimeout(id);
  }
}

// kullanım
const res = await fetchWithTimeout('https://httpbin.org/delay/3', { timeoutMs: 1000 });

Neden iyi? Çünkü iptal, sadece beklemeyi değil bağlantıyı da keserek kaynak tüketimini azaltır.

3) Express’te istemci bağlantısı kopunca işi durdurmak

Klasik senaryo: Kullanıcı sayfayı kapattı, ama siz hâlâ pahalı bir upstream çağrısı yapıyorsunuz.

import express from 'express';
const app = express();

app.get('/report', async (req, res) => {
  const controller = new AbortController();

  // istemci bağlantısı kapanırsa iptal et
  req.on('close', () => controller.abort(new Error('Client disconnected')));

  try {
    const r = await fetch('https://httpbin.org/delay/5', { signal: controller.signal });
    const data = await r.json();
    res.json({ ok: true, data });
  } catch (err) {
    if (controller.signal.aborted) {
      // burada genelde response yazmazsınız; socket gitmiş olabilir
      return;
    }
    res.status(500).json({ ok: false, error: String(err) });
  }
});

app.listen(3000);

Bu yaklaşım, özellikle rapor üretimi, proxy/aggregator endpoint’ler, LLM çağrıları gibi uzun süren işlemlerde fark yaratır.

4) Birden fazla işi tek timeout ile yönetmek (fan-out)

Bir endpoint içinde 3 farklı servise istek attığınızı düşünün. Hepsini aynı “bütçe” ile sınırlandırın.

async function withDeadline(deadlineMs, fn) {
  const c = new AbortController();
  const t = setTimeout(() => c.abort(new Error('Deadline exceeded')), deadlineMs);
  try {
    return await fn(c.signal);
  } finally {
    clearTimeout(t);
  }
}

const result = await withDeadline(1200, async (signal) => {
  const [a, b, c] = await Promise.all([
    fetch('https://httpbin.org/delay/1', { signal }).then(r => r.json()),
    fetch('https://httpbin.org/delay/2', { signal }).then(r => r.json()),
    fetch('https://httpbin.org/delay/1', { signal }).then(r => r.json()),
  ]);
  return { a, b, c };
});

Burada deadline aşılırsa hepsi iptal olur; “yarım kalmış ama soketi açık” işler birikmez.

5) Kendi async işinizi iptal edilebilir yapmak

AbortController sadece fetch için değil; kendi kodunuzda da iptal bayrağı olarak çalışır.

function sleep(ms, signal) {
  return new Promise((resolve, reject) => {
    const id = setTimeout(resolve, ms);
    if (signal) {
      const onAbort = () => {
        clearTimeout(id);
        reject(signal.reason ?? new Error('Aborted'));
      };
      if (signal.aborted) return onAbort();
      signal.addEventListener('abort', onAbort, { once: true });
    }
  });
}

async function expensiveWork(signal) {
  for (let i = 0; i < 10; i++) {
    await sleep(200, signal); // her adımda iptal kontrolü
  }
  return 'done';
}

Pratik öneriler

• Timeout’ları “her katmanda” ayrı ayrı koymak yerine tek bir deadline belirleyin.
• İptal geldiğinde mutlaka temizlik yapın: timer’ları clearTimeout, listener’ları once, açık kaynakları kapatın.
• signal.reason ile hatayı anlamlı taşıyın (timeout mı, client disconnect mi?).

AbortController’ı doğru kullanmak, Node.js servislerinde hem maliyeti düşürür hem de tail latency’yi iyileştirir. Küçük bir araç gibi görünür; ama üretimde büyük fark yaratır.